Kuru baklagillerin, sebzelerin, meyvelerin ve tam taneli tahılların içerisinde bulunan vücudunuzun sindiremediği besinsel posalar bulunmaktadır. Besinsel posaların en önemli faydaları hem hastalıklara karşı korur hem hastalıkların tedavisinde etkin rol oynar. Düşük posalı, yüksek yağlı ve yüksek şekerli diyetler kanser, diyabet ve obezite gibi birçok hastalıkların riskini artırır. Sağlıklı yaşamak istiyorsanız modern çağ beslenmesi olarak bilinen bu sağlıksız diyet tarzını değiştirmek zorundasınız. Bunun yerine yüksek posa içeren, düşük yağlı, düşük şekerli bir diyet sistemi ile birlikte günlük hareketi artıran bir yaşam tarzı seçilmelidir. Ayrıca posa, doğal besinlerden alınmalıdır. Eğer kronik kabızlık gibi bir sorununuz varsa posalı yiyecekler yanında posa yani lif içeren desteklerden de (metamucil, psyllium kapsül) tablet, toz ya da kapsül olarak yararlanabilirsiniz. Ancak herhangi bir destek kullanmadan önce doktorunuza danışmanız iyi olur.
Fiziksel ve fizyolojik fonksiyonları nedeni ile posanın iki önemli yararı vardır:
- Sağlıklı yaşamın sürdürülmesi ve bazı hastalıklardan korunma için önemlidir.
- Bazı hastalıkların tedavisinde önemlidir.
Barsaklarda çözünebilen ve çözünemeyen posa olarak ikiye ayrılır. Çözünür posanın en önemli özellikleri;
- İnsan vücudunda yağlı maddelere yapışarak vücuttan dışarı atılmasını sağlayarak farklı bir rol oynar. Bu özellik yüksek kolesterolünüzü önemli derece düşürülmesine yardımcıdır.
- Vücudun şeker kullanımının dengeleyerek, kan şekerini düzenler.
- En yüksek çözünür posa, kuru baklagiller, yulaf, arpa, birçok meyve ve sebzede bulunmaktadır.
Çözünmez posanın en önemli özellikleri;
- Suda çözünmeyen posa, suyu yapısında tutar ve sindirilmeden artık maddelerin bağırsak içerisindeki hareketini artırır.
- Artık maddelerin kolon içerisinden geçişini hızlandırarak bu bölgeden geçiş süresini kısaltır. Böylece artık ve bağırsak çeperine zarar verecek olan maddeleri içerisinde bulunduran maddelerin geçiş süresi kısalır.
- Bu 2 özellik posalara “Doğanın Süpürgesi” ünvanını kazandırmıştır.
- En yüksek çözünmez posa, tam buğday unundan yapılmış ürünler, buğday ve mısır kepeği, meyve kabuğu, sebze
En iyi doğal posa kaynaklarını sırayla yazalım. Böylece hangi besinlerin posadan ne kadar zengin olduğunu öğrenmiş olacaksınız.
- Kuru baklagiller (%11-26)
- Sert kabuklu meyveler (%5-14)
- Kepeği ayrılmamış tahıl ürünleri (%4-7.5)
- Sebzeler (%3-4)
- Meyveler (%1-2) (kabuklu yenenler de daha yüksektir)
Yani, vücudunuz için birçok faydası bulunan besinsel posaların faydasını özetlersek,
- Kan yağlarına yapışarak kolesterolü düşürerek kalp-damar hastalıklarından,
- Kan şekerini dengeleyerek diyabet (şeker) hastalığından,
- Barsaklardaki zararlı maddeleri atarak barsak kanserlerinden korur.
- Mideyi doldurması ve kalorisinin düşük olması ağırlık kaybını sağlayarak obezite gibi başlıca hastalıklardan korur.
- Barsakların düzenli çalışmasını sağlar ve kabızlığı önlerler.
Görüldüğü gibi birçok hastalıktan koruyan posayı yeterli miktarlarını sağlamak için beslenmede besin çeşitliliği sağlanmalıdır.
- Haftada 2 defa mutlaka kuru baklagilleri öğünlerinizde yemek veya salata olarak tüketin.
- Her gün en az 3-4 porsiyon taze/pişmiş sebze ve taze/kuru meyve tüketin.
- Mümkünse meyvelerin kabuklarıyla birlikte tüketmeye çalışın.
- Mevsiminde her renk sebzeyi ve meyveyi tüketin.
- Buğday kepeği, yulaf, arpa gibi tam tahıllı ürünler tüketin.
Bu beslenme sistemi ile hem çözünen hem de çözünmeyen posa birlikte bulunduğu için her çeşit posanın özelliklerinden faydalanmış olacaksınız.
Profesyonel destek: Konuyla ilgili kişiye özel öneriler için beslenme danışmanlığı hizmetleri alabilir, Dr. Dyt. Fatma Yiğitoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Son güncelleme: 23 Temmuz 2026 · İçerik editörü: Dr. Diyetisyen Fatma Yiğitoğlu · İletişim: iletişim sayfası