Ekmek ve gluten ile ilgili birçok soruyla her gün karşılaşmaktayım. Gluten deposu ekmeği yemeyelim mi? Ekmek yersem, birçok hastalığı beraberinde getirir mi? Ekmeği yemek veya yememek konusunda ciddi bir karışıklık var. Aslında burada sorulması gereken soru bu değildir. Asıl soru ‘Hangi ekmeği tüketmeliyim’ sorusu olmalıdır. Vücudun önemli enerji kaynaklarından biri olan ekmekte seçim önemlidir.
Beyaz undan yapılan ekmek, tabi ki istenilen sağlık ölçülerinde değildir. Çünkü beyaz unu elde etmek için tahılın kepeğini ve özünü yani ruşeym kısmını çıkartılıyor. Kepek yani kabuk kısmı besinsel lifler ve fitosterollerden zengin olan tabaka çıkartılıyor. Ruşeym yani özü ise asıl besinsel gücü oluşturan kısımdır. B ve E vitamini açısından zengin tohum özüdür. Beyaz undan yapılmış ekmeği tüketirseniz, bahsettiğim kepek ve ruşeymini kaybetmiş sadece nişasta ve gluten kısmı tüketmiş olursunuz.
Tam tahıllı un ise, tahılın kepeği ve ruşeymi içinde kalacak şekilde öğütülür. Böylece tam tahıllı un besleyici değeri çok yüksek ve lezzetli olur. Kepek kısmı, besinler lifler ve fitosteroller açısından zengin tabakadır. Ruşeym yani tohumun özü protein, yağ, vitamin ve minerallerce zengin depodur. Tam tahıllı un, beyaz undan yaklaşık 3 kat kadar daha fazla vitamin ve mineral içerir. Tahılın aroma ve tat kısımları kepek kısmında olduğu için beyaz undan daha lezzetlidir. Ayrıca tam tahıllı undan yapılan ekmekte olsa ekmeğin porsiyon miktarına dikkat edelim. Ne kadar sağlıklı undan yapılmış ekmekte olsa fazla tüketilmemelidir. Herkese göre değişen günlük ekmek tüketim miktarı vardır. Fazlasını tüketmek kilo almanıza neden olur. Bu yüzden günlük ekmek porsiyon miktarınız kadar tüketin. Ayrıca sadece ekmek porsiyon miktarını kontrol etmek yetmez. Börek, kurabiye, lahmacun, kepekli makarna gibi diğer ekmek türevi olan besinlerinde porsiyonunu kontrol etmelisiniz. Ekmeği az yer ama yerine ekmek türevlerini çok yerseniz yine sağlıklı miktarı aşmış olursunuz.
Sağlık açısından tam tahıllı unun faydaları ise oldukça fazladır.
- İçerdiği posa sayesinde kabızlığın ilacıdır.
- Uzun süre tok tutar ve hızlı acıkmazsınız.
- Glisemik indeksi düşüktür.
- Kan şekeri üzerinde dengeleyicidir ve kan şekeri hızla yükseltmez.
- Kolesterolü düşürmede yardımcıdır.
- Kalın barsak kanserleri ve gastrointestinal kanserlere karşı koruyucudur.
- Vücudun enerji kaynaklarından biri olan sağlıklı karbonhidrattır.
Tam tahıllı un veya siyez unlu ekmekler seçin. Bu ekmekler ekşi maya ile yapılmış olursa daha da sağlıklı olacaktır. Sonuç olarak, sağlıklı undan yapılmış ekmeğinizden vazgeçmeyin ve doğru miktarlarda tüketin.
Profesyonel destek: Konuyla ilgili kişiye özel öneriler için beslenme danışmanlığı hizmetleri alabilir, Dr. Dyt. Fatma Yiğitoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Son güncelleme: 23 Temmuz 2026 · İçerik editörü: Dr. Diyetisyen Fatma Yiğitoğlu · İletişim: iletişim sayfası